in Schimmelkaas

Uit de koelkast met Arnoud Rigter. Over kunstzinnige broeierigheid, de bite van een askroket en het noodzakelijk verinnerlijken van fungus.

6 vragen voor Arnoud Rigter
#schrijver #dichter #performer #kunstenaar

> Arnoud, met welk product kom je uit de koelkast en waarom word je hier warm van?

Ik ga voor de schimmelkaas. Met name de schimmel biologeert me. Ik sympathiseer sowieso met schimmel want het vergroot de biodiversiteit. Schimmel geeft daarnaast een bepaald ongemak. Ik weet eigenlijk niet precies wat ik ervan moet denken, als ik al schimmels huisvest, zijn het in ieder geval bewuste schimmels, zoals netjes in een kaas verwerkt. Schimmel is een natuurlijk gegeven, het moét bestaan, dan het liefst in de vorm van iets smakelijks.

Waarom biologeert de schimmel je precies zo?

Ik denk door de donkerte en broeierigheid die eromheen hangt, iets onverteerds. Dat zijn ook ingrediënten die in het creatieve proces een rol spelen. Zonder beschimmeling is er geen kunst.

En qua smaak?

Ja, qua eetbaarheid gaat het me dan denk ik meer om het verinnerlijken van de fungus, niet specifiek omdat het nou zo lekker is. De kunstenaar in me omarmt broeierige en duistere processen, maar de mens in me gaat toch liever voor een plakje Gouda, vindt dit hele onderwerp eigenlijk nogal gênant. Maar voor je het weet, wordt de schimmel dan bewusteloos. Laat ik dan maar voor schimmelkaas kiezen. Donkere hoekjes integreren me: geen sterveling weet zeker of er licht schijnt in de koelkast. De kunstenaar omarmt wat ik als mens liever vermijdt. De blauwaderkaas is een vorm van een verantwoorde, bewuste schimmel waarmee ik ook de persoon Arnoud Rigter niet teveel verstoor. De kaas is een esthetisch jasje om de donkere noodzakelijkheid van de schimmel gehesen.

> Staat schimmelkaas ook symbool voor de vlamkracht in je werk?

Laten we hopen van niet zeg. Ik vraag me nog steeds af of ik er überhaupt wel wat mee te maken wil hebben. Maar ik houd sowieso van vlamkracht, verbranding. Schimmel is ook een soort as. Al klinkt dat wat minder smakelijk, een askroket.

Als ik het goed begrijp, staat de mens in jou dus argwanend tegenover zijn eigen assnacks danwel duisternis?

Idd. Ik vraag me ook vaak af: maak je de donkerte niet erger als je hem zo zichtbaar toont of ruim je zo juist op? In mijn werk streef ik naar transformatie. Sjamanen maken vaak gebruik van een object dat heel donker is, dat omhuld wordt door iets dat het van de wereld afschermt. Ik vind het beeld van zo’n donkere steen die niet in het daglicht komt en de mogelijkheid tot transformatie geeft spannend. Mijn schrijfwerk wortelt in het onkenbare, in een soort schaduw die dingen transformeert. Ik vermoed dat als je hier niks mee te maken wilt hebben, je juist steeds schimmiger wordt. Wantrouw mensen die hun eigen aars ontkennen. Ik koester achterdocht tegen een wereld die geheel aan het licht is gekomen: op de dag dat Google de laatste deurklink op aarde in kaart heeft gebracht, zijgt de hele wereld ineen.

> Kun je hier nog een ander, welriekend voorbeeld van geven?

Ik beoefen al een tijd het Derwisjdansen, en ook daarin spelen licht en donker een cruciale rol. Je leert de fungus in jezelf te lokaliseren, want die plekken geven een verstoring in je dans, in de draaiing. Je wordt je bewust van onzuiverheden, terwijl je een beweging maakt van erkenning naar transformatie toe. De dans verbindt donker en licht, boven en beneden, een goede oefening in aanvaarding.

Eigenlijk zeg je dat de donkerte een substantieel onderdeel is. Dat het iets onmisbaar is?

De donkerte is een smaakversterker. Je bent gelukkig als je je het ook kunt permitteren je niet goed te voelen, je micro-organismen te accepteren. Schimmel geeft in wezen een ruim perspectief. Schimmel houdt ons tolerant. In de Derwisjdans ontmoet je een soort oerversie van jezelf die je altijd op weet te vangen. Die ontmoeting met jezelf door overgave is zeer prettig.

Uit de koelkast met Arnoud Rigter: De donkerte is een smaakversterker. Je bent gelukkig als je je het ook kunt permiteren je niet goed te voelen, je schimmel te accepteren.

> Klinkt goed. Zit er nog een ander vergankelijkheidsproces in je innerlijke koelkast vast?

Ik ben onlangs op mijn nieuwe website Your Private Dancer begonnen, een mogelijkheid je daadwerkelijk op mij te abonneren. Ik zou mensen hierin mee willen nemen in mensvriendelijke schimmelprocessen. Het is een uitnodiging een sprong te nemen naar het speelse, prikkelende, zintuigelijke, en vooral niet te schrikken als je tegen een vergankelijkheidproces aanstoot. Het is niet eng hoor. Misschien ontpop ik mij hierin als trendsetter die de schimmel tot iets hips weet om te turnen. Ook hier dus weer die hang naar het ontwrichtende en transformerende. Ik las overigens onlangs dat baby’s in de baarmoeder gevaar zouden lopen als de moeder schimmelkaas eet. Erg boeiend. Mensen zonder enige levenservaring, zoals foetussen, zouden zich duidelijk ver van de schimmel moeten houden. Schimmel op zijn beurt plant zich zowel geslachtelijk als ongeslachtelijk voort. Ja, ik mag schimmel wel.

> Waarom zou de wereld van jou en je activiteiten moeten weten?

Omdat ik mij roer in het terrein waar het individueel existentiële gevierd wordt. Ik druk op die plekken waardoor bij jou een existentiële zonnesteek door je stuit gaat.

Is dat wenselijk?

Je wordt er op zijn minst door herinnerd aan je eigen impulsen, aan je eigen persoonlijke schimmelvorm. Als je al een tijdje met jezelf opleeft, kun je akelig normaal voor jezelf worden, een flinke blinde vlek. Hiernaast heb ik uiteraard ook concrete vormen van meerwaarde aan te bieden: zo ben ik als dichter te boeken voor enerverende voordrachten waarin ik een zekere mate van ontzetting hoop te garanderen. Ik wil mensen onderdompelen in een nieuwe wereld, waar ze meer als zichzelf uit tevoren komen door ze de weg van veronderstelling naar ervaring op te duwen. Ik probeer ze een soort ‘holletje’ te geven, een ruimte die ze zelf in kunnen vullen met wat boven komt drijven als ze de bodem onder hun aannames bereiken. Je vangt jezelf op. De ervaring is ondeelbaar, maar kunst is toch een brug om elkaar te ontmoeten op een eerlijker niveau. Als ik van een podium afstap, hoop ik een volle leegte achter te laten. De ervaring na de tijd is vaak zelfs belangrijker dan wat er werkelijk gebeurt. Misschien grossier ik wel in een soort behapbare bijna- dood- ervaring, inclusief existentieel naduizelen. Nog vragen?

> Zou je tot slot nog iets kwijt willen over de schimmelkaas en de blauwgeaderde kwaliteit van je werk?

Zeker, hier nog even de korte samenvatting van bovenstaande:

 

Wil je meer weten over Arnoud Rigter? Bekijk hier zijn site. En ontdek hier Arnouds transformerende wentelingen.

Benieuwd wie er de volgende keer uit de koelkast stapt? Like en volg de Facebookpagina van Collectief 15.

Write a comment

Reactie